يافت كه به صورت مستقل و كامل به جمع‌آورى و توضيح اصطلاحات مورد استفاده در علم اصول فقه پرداخته باشد . اين حقير از ابتداى ورود به مباحث فقه و اصول به اين نقيصه واقف و هميشه آرزو داشتم كه مجموعه‌اى حاوى اصطلاحات رايج علم اصول فقه با بيانى كوتاه ، ساده و روان تهيه شود تا اينكه بخصوص عزيزان مبتدى به آسانى بتوانند با اصطلاحات اين علم آشنايى پيدا كنند . بالاخره با تشويق و ترغيب دوستان مصمم شدم كه اين كار را شروع كنم . پس از شروع ، به اين فكر افتادم كه پا را از تهيه فهرستى از اصطلاحات رايج در علم اصول فقه و تعريف مختصر آنها فراتر گذاشته و با مراجعه به منابع و مآخذ مختلف و متعدد اصلى شيعى و سنّى و ذكر منابع و مآخذ ، گامى نيز جهت تسهيل مراجعه محققين محترم به منابع اصلى بردارم . در تهيه مجموعه حاضر ، مساعدتهاى استاد ارجمند حضرت آيت اللّه علّامه حاج شيخ جعفر سبحانى - مدظلّه العالى - بسيار مفيد و مؤثر بود و ملاحظه مجموعه حاضر و راهنمايى ايشان اين مجموعه را پربارتر نمود . خداوند وجود ايشان و امثال ايشان را براى اسلام و حوزه‌هاى علميّه شيعه محفوظ بدارد . در اينجا ذكر چند نكته لازم است : 1 - هدف اين مجموعه ، توضيح و تبيين اهم اصطلاحاتى است كه در علم اصول فقه كاربرد دارند ، هرچند ممكن است برخى از اين اصطلاحات اصولى نبوده و يا معناى خاصى در علم اصول نداشته باشند . 2 - در نوشته حاضر سعى بر رعايت اختصار بوده ، بر همين اساس در اصطلاحاتى كه بين علما اختلاف است ، تنها به ذكر اقوال ، يا مهم‌ترين آنها اكتفا شده و احيانا در برخى موارد به صورت مختصر به دليل اقوال نيز اشاره شده است . 3 - در توضيح اصطلاحات ، روش كار اين‌گونه است كه هرگاه يك اصطلاح اقسام مختلفى دارد ، اصطلاح اصلى بيان شده و ساير اقسام آن ، ضمن همان بحث آورده شده است تا علاوه بر آشنايى خواننده با معنى و مفهوم هر اصطلاح ، انسجام و ارتباط بين آنها نيز محفوظ بماند . مثلا اصطلاحاتى مانند : علم انفعالى ، علم حصولى ، علم حضورى ، علم فعلى